جريان مىيابد ، و آن اينست كه جود و بخشندگى از طيب خاطر و خشنودى قلبى صورت پذيرد نه براى غرض و مقصودى از قبيل خدمت يا مدح و ثنا ، زيرا هر كه مال را به عوض مدح و ثنا و مانند آن بذل كند جواد و بخشنده نيست ، بلكه سوداگرى است كه مدح را به مال خود مىخرد ، از اين جهت كه مدح و ستايش براى او از مال لذت بخشتر است . پس جود عبارت است از بذل و بخشش چيزى به طيب نفس و بدون غرض ، و اين امر اگر چه حقيقت است ، ولى جز در مورد حقوق الهى تصور نمىشود ، زيرا هيچ انسانى نيست مگر اينكه مال خود را براى غرضى بذل مىكند ، لكن هرگاه غرض او جز ثواب اخروى و بلندى درجات و كسب فضيلت جود و پاك ساختن نفس از رذيلت بخل نباشد ، جواد و سخى ناميده مىشود ، و اگر غرض او چيزى از امور دنيوى باشد جواد و سخى ناميده نمىشود . تنبيه ايثار برترين درجات جود و سخاء ايثار است ، و آن عبارت است از جود و بخشش مال با وجود نياز و احتياج به آن . خداى سبحان در مدح اهل ايثار مىفرمايد : « وَيُؤْثِرُونَ عَلى أنْفُسِهِمْ وَلَوْ كانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ » 59 : 9 ( حشر ، 9 ) « و آنان را بر خود مرجّح مىدارند اگر چه خود نيازمند باشند » . و رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله و سلَّم فرمود : « أيّما امرء اشتهى شهوة فردّ شهوته و آثر على نفسه ، غفر له » . « هر مردى كه چيزى را بخواهد و خود را از آن خواهش نگاه دارد و ديگرى را بر خود ترجيح دهد آمرزيده مىشود » . ايثار ، شعار رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله و سلم بود ، يكى از همسرانش گفته است : « آن حضرت هرگز سه روز پى در پى سير نخورد تا از دنيا رفت ، و اگر مىخواستيم مىتوانستيم سير بخوريم ، و لكن ديگران را بر خود مقدّم مىداشتيم » . روايت است كه موسى عليه السّلام عرض كرد : « خدايا ، برخى از درجات محمّد صلى اللَّه عليه و آله و امّت او را به من بنماى . خداوند فرمود : موسى ، تو تاب اين را ندارى ، لكن يكى